woensdag 16 september 2015

Roos en Pauwenveer: een bijzondere voorgevel in de Spanjaardstraat



Rozen in de Spanjaardstraat

Er zijn in Middelburg veel monumentale panden met historische huisnamen. Bij meer dan 45 daarvan speelt de roos een rol.

In de lente van 2015 is er, in alle stilte, een nieuwe rozennaam bij gekomen, te weten:
Roos en Pauwenveer.




















Waar komt deze naam vandaan?
Toen de huidige eigenaren in dit huis kwamen wonen, had het huis geen naam en ook in de archieven konden zij geen naam uit het verleden achterhalen. Dus gaven zij er zelf een nieuwe naam aan, maar wel in de sfeer van vroeger: de naam vertelt wat over de eigenaren. De roos heeft voor hen een bijzondere, persoonlijke betekenis, maar dat verhaal is te lang voor dit blog. De pauwenveer heeft te maken met de kunstzinnige activiteiten van een van de eigenaren: de pauwenveer staat zowel symbool voor beeldende kunst (tijdloze schoonheid) als voor poëzie (geschreven met de mooiste aller veren). 
 
De naam Roos en Pauwenveer is te lezen boven het bovenlicht van het trapgevelpandje op nummer 14. 
In het bovenlicht prijkt een verguld medaillon met rozen en pauwenveren.



Op de voordeur staat een haiku*, die de naam van het huis op poëtische wijze toelicht. 

* haiku: een dichtvorm van Japanse origine, bestaand uit 3 regels die niet rijmen; de eerste regel heeft 5 lettergrepen, de tweede 7 en de derde weer 5.


Uitleg van de haiku
De eerste regel 'een huis wordt een thuis' spreekt waarschijnlijk voor zich. Je komt in een huis wonen, en geleidelijk aan wordt dat huis een thuis.

De tweede regel borduurt daarop voort: 'liefde en tijd versmelten'. Wannéér wordt een huis een thuis? Een huis wordt pas echt een thuis, als je er tijd doorbrengt met mensen die je dierbaar zijn (liefde). Hoe langer je er woont (tijd) hoe meer het huis een thuis wordt.

De derde regel herhaalt de naam van het huis: 'roos en pauwenveer'.
Maar het is niet zomaar een herhaling; het bevestigt ook regel 2. Want een roos staat symbool voor de liefde en de pauwenveer staat symbool voor eeuwigheid en tijd. Dus als de roos en de pauwenveer in een huis verenigd worden, vormen ze zowel de basis van eeuwige liefde als de hoofdbestanddelen van een thuis waar je je geborgen voelt en waar je, jaar op jaar, je persoonlijke geschiedenis schrijft.

Wonderlijk, hoe een gedicht van maar 17 lettergrepen zoveel betekenis kan hebben .... 

Deurknop

De bronzen deurknop in de vorm van een roos maakt de voordeur helemaal compleet.



Bankje
Ook in het bankje komt het rozenmotief terug. 


Kanten vitrage
En als je goed kijkt, zie je dat zelfs de okerkleurige vitrage bestaat uit rozenkant.




Ook binnen, in het huis, komen de rozen en pauwenveren terug in allerlei details. Hetzelfde geldt voor de tuin. Maar het hoofdstuk daarover is voorlopig nog niet klaar ....

Beschermengel
Nog een ander bijzonder onderdeel van de trapgevel is het engelenkopje, helemaal bovenaan in de voorgevel. Je zou het de beschermengel van het huis kunnen noemen, want tijdens de beschietingen in de tweede wereldoorlog was dit pand het laatste huis dat nog overeind stond (vanaf de Oostkerk gezien). Vanaf nummer 12 richting de Abdij lag de hele straat in puin. Grote delen van het centrum werden toen verwoest, zoals o.a. de Abdij en het Stadhuis aan de markt. Na de oorlog werden gelukkig veel panden weer in oude glorie hersteld.